• Bilgiler ve Yardım

Format Atılan Bilgisayardan Veri Kurtarılabilir mi?

Format sonrası veri kurtarma

Kısa cevap: Hard diskte hızlı format sonrası veriler çoğu durumda kurtarılabilir, yeter ki diske yeni veri yazılmasın. Tam format sonrası (Windows Vista ve sonrası) disk sıfırlarla doldurulduğu için kurtarma mümkün değildir. SSD'de ise format sonrası kurtarma şansı çoğu zaman yoktur. Telefonda fabrika ayarlarına dönmek de verileri pratikte geri dönüşsüz siler.

Bilgisayara format atınca ne olur?

Format (biçimlendirme), bir disk bölümünü yeniden kullanıma hazırlar: bölümün dosya sistemi, yani hangi dosyanın diskin neresinde durduğunu gösteren "içindekiler tablosu" sıfırdan oluşturulur. Burada iki farklı işlem var ve sonuçları çok farklı:

Hızlı format: Yalnızca içindekiler tablosu yenilenir. Dosyaların kendisi diskte yerinde durur; işletim sistemi o alanı "boş" sayar ve ilk fırsatta üzerine yazar. Windows'ta varsayılan seçenek budur; Windows kurulumu sırasında bölümü biçimlendirmek de hızlı formattır.

Tam format: Windows Vista'dan bu yana tam format, bölümdeki her sektörün üzerine sıfır yazar. Tamamlanmış bir tam formattan sonra o bölümdeki eski veriler hiçbir yöntemle geri getirilemez.

Format atınca neler silinir, neler kalır?

  • Biçimlendirilen bölüm (genellikle C:) silinir: masaüstü, Belgeler, İndirilenler, Resimler, tarayıcı verileri, kurulu programlar.
  • Biçimlendirilmeyen diğer bölümler (D:, E: gibi) olduğu gibi kalır. Kurulum ekranında hangi bölümü sildiğinize dikkat edin; "tüm bölümleri sil ve yeniden oluştur" seçeneği diğer bölümleri de götürür.
  • Harici diskler, USB bellekler takılı değilse etkilenmez. Kurulum sırasında takılı bırakmayın; yanlışlıkla seçilebilirler.
  • Bulut kopyaları (OneDrive, Google Drive, iCloud) yerinde kalır. Ancak OneDrive'ın "dosyalar isteğe bağlı" özelliğiyle yalnızca bulutta duran dosyalar zaten bilgisayarda değildi; yerelde kalan ve senkronize olmamış dosyalar ise gider.
  • Windows.old: Windows'u bölümü biçimlendirmeden yeniden kurarsanız, eski dosyalar C:\Windows.old klasörüne taşınır. Format yapılmadıysa önce oraya bakın.

Format atınca Windows gider mi?

Windows'un kurulu olduğu bölümü biçimlendirirseniz evet, Windows da gider ve bilgisayar yeniden kurulum yapılana kadar açılmaz. Format çoğu zaman zaten Windows'u yeniden kurmak için yapılır.

Windows 10 ve 11'deki "Bu bilgisayarı sıfırla" seçeneği klasik formattan farklıdır:

  • Dosyalarımı koru: Kişisel dosyalar kalır; programlar ve ayarlar silinir.
  • Her şeyi kaldır: Kişisel dosyalar da silinir. Varsayılan ayarda bu, hızlı formata benzer; veriler kurtarılabilir durumda olabilir.
  • Her şeyi kaldır + sürücüyü temizle: Bu ek seçenek açıksa disk üzerine yazılarak temizlenir; kurtarma şansı pratikte kalmaz. Bilgisayarı satarken veya devrederken doğru seçenek budur.

Telefona format atınca her şey silinir mi?

Evet ve bilgisayardan farklı olarak geri dönüşü pratikte yoktur. Güncel Android telefonlarda ve tüm iPhone'larda depolama varsayılan olarak şifrelidir; fabrika ayarlarına sıfırlama, bu şifrenin anahtarını siler. Veri fiziksel olarak hafızada dursa bile anahtarsız okunamaz. Sıfırlanan telefondaki fotoğraf ve mesajlar için tek yol, Google veya iCloud yedeğidir. Sıfırlamadan önce yedeğin gerçekten tamamlandığını kontrol edin.

Formattan sonra dosyalar nasıl geri gelir?

Hızlı format atılmış bir hard diskte dosyalar, üzerine yeni veri yazılana kadar diskte durur. Kurtarmanın başarısını belirleyen, formattan sonra diske ne kadar yazıldığıdır:

  • Sadece format atıldıysa: Kurtarma şansı yüksektir.
  • Format sonrası Windows kurulduysa: Kurulum, diskin başına on gigabaytlarca yeni veri yazar. Bu alana denk gelen dosyalar kaybolur; geri kalanların büyük kısmı genellikle kurtarılabilir.
  • Bilgisayar günlerce kullanıldıysa: Her güncelleme, her indirme eski verinin üzerine yazar; şans giderek düşer.
  • Disk SSD ise: SSD'ler TRIM komutuyla boşalan alanı kısa sürede kendiliğinden temizler. Format sonrası çoğu durumda veri kalmaz; ancak TRIM'in çalışmadığı bazı durumlar (bazı harici kutular, eski sistemler) istisnadır.

Ne yapmalı: Diski kullanmayı hemen bırakın ve bilgisayarı kapatın. Kurtarma programını asla formatlanan diske indirip kurmayın; programın kendisi kurtarmak istediğiniz dosyaların üzerine yazılabilir. Profesyonel kurtarmada diskin önce birebir kopyası (imajı) alınır, bütün çalışma bu kopya üzerinde yapılır ve orijinal diske tek bir bayt yazılmaz.

Senaryo senaryo kurtarma ihtimallerini ve süreci format sonrası veri kurtarma sayfamızda anlattık. Diskte fiziksel bir sorun da varsa (tık sesi, tanınmama) hard disk veri kurtarma sayfamıza bakın.

Format atmadan önce kontrol listesi

  • Masaüstü, Belgeler, İndirilenler, Resimler ve Videolar klasörleri
  • Tarayıcı yer imleri ve kayıtlı parolalar (tarayıcı hesabıyla senkronize mi?)
  • Outlook kullanıyorsanız e-posta arşivi (.pst / .ost dosyaları)
  • Muhasebe ve ticari programların veritabanı yedekleri (Logo, Mikro, Netsis vb.)
  • Lisans anahtarları ve kurulum dosyaları
  • Masaüstünde değil, program klasörlerinde duran oyun kayıtları ve proje dosyaları

Yedeği aldıktan sonra yedek diski bir başka bilgisayarda açıp dosyaların gerçekten okunduğunu kontrol edin. Açılmayan yedek, yedek değildir.

Sık sorulan sorular

Formatta silinen dosyalar geri gelir mi?
Hard diskte hızlı format sonrası, üzerine yazılmadıysa çoğu zaman evet. Tam format veya SSD'de çoğu zaman hayır.

Ücretsiz kurtarma programları işe yarar mı?
Sağlam bir hard diskte, programı başka bir diske kurup formatlanan diski yalnızca okuyarak çalıştırırsanız bazı dosyaları geri getirebilir. Disk arızalıysa, tıkırdıyorsa veya yavaşlamışsa program diski daha da zorlar; o noktada durun.

Format sonrası kurtarma ne kadar sürer?
Mantıksal kurtarmada süre büyük ölçüde diskin kapasitesine ve sağlığına bağlıdır; sağlam bir diskte genellikle birkaç gün içinde tamamlanır.

Yanlışlıkla format attıysanız diski kullanmayın, kapatın. Analiz ücretsizdir; onayınız olmadan işlem yapılmaz. Telefon: 0212 916 12 22 · iletişim sayfası