Bilgisayar Adli İnceleme Raporu

Bilgisayar Adli İnceleme Raporu

Bir cihazda ne olduğunu, kimin ne zaman ne yaptığını belgeleyen teknik rapor

Bilgisayar adli inceleme raporu; bir bilgisayar, sunucu veya depolama ortamı üzerinde yapılan teknik incelemenin, uygulanan yöntem ve elde edilen bulgularla birlikte belgelendiği rapordur.

"Bu dosyayı kim sildi?", "Veriler hangi USB belleğe kopyalandı?", "Fidye virüsü sisteme nereden girdi?", "Bu belge gerçekten o tarihte mi oluşturuldu?" gibi soruların cevabı cihazın kendi kayıtlarında durur. İnceleme, bu kayıtları delil değerini bozmadan ortaya çıkarır ve mahkeme ya da kurum içi soruşturmada kullanılabilir biçimde yazar.

Adli bilişim incelemesine konu bilgisayar

Hangi durumlarda isteniyor?

  • Veri sızıntısı şüphesi

    Ayrılan bir çalışanın müşteri listesi, proje dosyası veya teklif arşivini kopyalayıp kopyalamadığı; hangi cihaza, ne zaman aktarıldığı.

  • Yetkisiz erişim

    Sisteme kimin, hangi hesapla ve nereden eriştiği; uzaktan bağlantı izleri ve hesap ele geçirme belirtileri.

  • Fidye virüsü sonrası

    Zararlının sisteme giriş yolu, bulaşma zamanı, etkilenen dosya sayısı ve zarar kapsamının tespiti; sigorta ve bildirim süreçleri için.

  • Belge ve kayıt tartışmaları

    Bir dosyanın gerçekten iddia edilen tarihte oluşturulup oluşturulmadığı, sonradan değiştirilip değiştirilmediği.

  • Kurum içi soruşturma

    Şirkete ait cihazlarda, disiplin veya iş hukuku sürecine dayanak olacak teknik tespit.

  • Mahkeme ve savcılık süreçleri

    Dosyaya sunulmak üzere hazırlanan teknik rapor ve uzman mütalaası.

İnceleme hangi şartlarda yapılır?

İncelemeyi yalnızca cihaz üzerinde hak sahibi olan kişi veya kurum talep edebilir: kendi cihazınız, şirketinizin zimmetli cihazı ya da mahkeme veya savcılık kararı. Başka bir kişiye ait cihazın onun bilgisi ve rızası olmadan incelenmesi hukuka aykırıdır ve bu tür talepleri kabul etmiyoruz.

Ceza dosyalarında bilgisayarlarda arama, kopyalama ve el koyma CMK 134. madde kapsamında yürütülür; hukuk yargılamasında taraf talebiyle alınan teknik mütalaa HMK 293. maddeye dayanır. İnceleme adımlarımız bu çerçeveyle uyumlu ve belgelenebilir şekilde yürütülür.

Rapordan hangi bulgular çıkabiliyor?

  • Bağlanan USB bellek ve harici diskler, bağlanma zamanları
  • Kopyalanan, taşınan ve silinen dosyaların izleri
  • Silinmiş dosya ve kayıtların geri getirilmesi
  • Çalıştırılan programlar ve komutlar
  • Ziyaret edilen adresler ve arama kayıtları
  • Kullanıcı hesapları, yetkiler ve oturum açma kayıtları
  • Uzaktan erişim ve ağ bağlantısı izleri
  • Zararlı yazılım izleri ve bulaşma yolu
  • Dosyaların oluşturulma, değiştirilme ve erişilme zamanları
  • Cihazda duran yedekler ve senkronizasyon kayıtları

Hangi bulguların elde edilebileceği cihazın durumuna bağlıdır: sistemin ne kadar süredir kullanıldığı, kayıtların üzerine yazılıp yazılmadığı, disk şifreleme kullanılıp kullanılmadığı sonucu doğrudan etkiler. İnceleme öncesinde neyin mümkün olduğunu, neyin olmadığını açıkça söylüyoruz.

İnceleme süreci

  • Talebin değerlendirilmesiHangi soruların cevaplanması gerektiğini ve cihaz üzerindeki yetkiyi birlikte netleştiriyoruz.
  • Cihazın teslimiCihaz tutanakla teslim alınır; marka, model, seri numarası ve teslim anındaki durumu kayda geçer.
  • İmaj alma ve doğrulamaYazma korumalı ortamda birebir imaj alınır, imaj ile kaynağın özet değerleri (hash) karşılaştırılır. İnceleme orijinal üzerinde değil, imaj üzerinde yapılır.
  • İncelemeZaman çizelgesi oluşturma, silinmiş veri taraması, kayıt defteri ve sistem günlüğü analizi, anahtar kelime aramaları, zararlı yazılım incelemesi.
  • RaporlamaBulgular ekran görüntüleri, dosya yolları ve zaman damgalarıyla yazılır; rapor basılı ve dijital olarak teslim edilir.

Raporda ne var?

Rapor standart bir yapı izler: inceleme konusu ve talep eden, cihazın kimlik bilgileri, kullanılan donanım ve yazılımlar, imaj kaydı ve hash değerleri, uygulanan adımlar, bulgular ve her bulgunun dayandığı kanıt, sonuç bölümü ve ekler.

Her bulgu; nerede bulunduğu, hangi kayıttan çıkarıldığı ve zaman damgasıyla birlikte yazılır. Bir sonuca varılamadığı durumlar da gerekçesiyle rapora girer — "bulgu yok" da bir sonuçtur ve dosyada işe yarar.

Adli inceleme raporu giriş sayfası örneği
Rapor giriş sayfası örneği
Rapor ekinde yer alan bulgu örneği: dosya içeriğinde bulunan anahtar kelime ve kodlama bilgisi
Bulgular, bulundukları yer ve teknik ayrıntısıyla rapora işlenir.

Delilin değerini ne belirler?

  • Cihaza dokunmamak

    İnceleme öncesi her açılış disk üzerinde yeni kayıtlar oluşturur ve mevcut izlerin üzerine yazabilir. Cihazı kapalı tutmak, bulgunun yarısını kurtarır.

  • Birebir imaj

    Yazma korumalı ortamda alınan imaj, cihazın o andaki halini dondurur; inceleme orijinal üzerinde yapılmaz.

  • Hash doğrulaması

    İmajın ve dosyaların özet değerleri rapora yazılır; incelenen verinin sonradan değişmediği gösterilebilir.

  • Delil zinciri

    Cihazın kimden, ne zaman teslim alındığı, kimlerin eriştiği ve nerede saklandığı kayıt altındadır.

Kapsam ve sınırlar

İncelenen cihazlar
Masaüstü ve dizüstü bilgisayarlar, sunucular, RAID dizileri, NAS cihazları, harici diskler, USB bellek ve hafıza kartları, DVR kayıt cihazları, muhasebe ve ticari yazılım veritabanları.
Kapsam dışı
Mobil cihaz (telefon ve tablet) incelemesi yapmıyoruz. Üçüncü kişilere ait cihazların rızası olmadan incelenmesi, şifre kırma ve hesap ele geçirme talepleri de kabul edilmiyor.
Arızalı cihazlar
Okunamayan veya fiziksel hasarlı cihazlar önce veri kurtarma tarafına alınır; veri erişilebilir hale geldikten sonra inceleme yapılır.
Süre
Tek cihazlı dosyalarda genellikle birkaç iş günü; çok cihazlı ve büyük hacimli dosyalarda daha uzun. Kapsam netleştikten sonra teslim tarihi yazılı olarak bildirilir.

Laboratuvar ve ekip

İnceleme, 19 yıldır veri kurtarma ve adli bilişim işi yapan ekibimiz tarafından, Şişli'deki kendi laboratuvarımızda yürütülür. Lisanslı adli bilişim yazılımları ve veri kurtarma donanımı aynı çatı altında olduğu için, okunamayan bir diskten de inceleme yapılabiliyor.

Yönetim sistemlerimiz ISO 9001:2015, ISO/IEC 27001:2013, ISO 14001:2015 ve TS EN 15713:2009 kapsamında belgelidir. Cihazlar erişimi sınırlı alanda tutulur, talep eden müvekkil veya vekillerle gizlilik sözleşmesi imzalanır.

Temiz hava kabininde disk üzerinde çalışma
Şişli'deki laboratuvarımız

Diğer rapor türleri

Bilirkişi Raporu / Uzman Mütalaası
Mahkemeye sunulmak üzere, taraf talebiyle hazırlanan teknik mütalaa ve mevcut bilirkişi raporlarının incelenmesi.
E-Defter Berat Silme Raporu
Siber saldırı, arıza veya veri kaybı sonrası e-Defter beratlarının silinmesi için durum tespit tutanağı.
Fidye Virüsü Veri Kurtarma
Şifrelenen verilerin kurtarılması ve saldırının teknik olarak belgelenmesi.

Sık sorulan sorular

Bilgisayar adli inceleme raporu nedir?

Bir bilgisayar, sunucu veya depolama ortamı üzerinde yapılan teknik incelemenin; uygulanan yöntem, kullanılan araçlar ve elde edilen bulgularla birlikte belgelendiği rapordur. Mahkeme, savcılık ve kurum içi soruşturma süreçlerinde kullanılır.

İnceleme orijinal cihaz üzerinde mi yapılıyor?

Hayır. Yazma korumalı ortamda cihazın birebir imajı alınır, imajın ve kaynağın özet değerleri (hash) karşılaştırılır ve inceleme imaj üzerinde yürütülür. Orijinal cihaz, teslim alındığı durumda korunur.

Silinmiş dosyalar bulunabiliyor mu?

Çoğu durumda evet. Silinen dosyalar, sohbet ve e-posta kayıtları, kayıt defteri ve sistem günlüğü izleri geri getirilebiliyor. Veri geri getirilemediğinde bile silme işleminin zamanına ve yöntemine dair izler rapora yazılabiliyor.

Rapor ne kadar sürede teslim edilir?

Süre; cihaz sayısına, veri hacmine ve cevaplanması istenen soru sayısına bağlıdır. Tek bir cihaz için genellikle birkaç iş günü yeterli olurken, çok cihazlı ve büyük hacimli dosyalar daha uzun sürer. Kapsam netleştikten sonra teslim tarihini yazılı olarak bildiriyoruz.

Hangi cihazlar inceleniyor?

Masaüstü ve dizüstü bilgisayarlar, sunucular, RAID dizileri, NAS cihazları, harici diskler, USB bellek ve hafıza kartları, DVR kayıt cihazları ile muhasebe ve ticari yazılım veritabanları. Mobil cihaz (telefon ve tablet) incelemesi kapsamımız dışındadır.

Arızalı diskten inceleme yapılabilir mi?

Evet. Okunamayan veya fiziksel hasarlı cihazlar önce veri kurtarma laboratuvarımıza alınır; veri erişilebilir hale geldikten sonra adli inceleme yapılır. İki yetkinliğin aynı çatı altında olması süreci kısaltır.

Rapor hangi hukuki çerçevede hazırlanıyor?

Ceza dosyalarında bilgisayarlarda arama, kopyalama ve el koyma CMK 134. madde kapsamında yürütülür; hukuk yargılamasında taraf talebiyle alınan mütalaa HMK 293. maddeye dayanır. İnceleme bu çerçeveyle uyumlu, belgelenebilir adımlarla yapılır.

Gizlilik nasıl sağlanıyor?

Cihazlar erişimi sınırlı alanda tutulur, inceleme kayıt altında yürütülür ve talep eden müvekkil veya vekillerle gizlilik sözleşmesi imzalanır. İş bittiğinde imaj ve çalışma kopyaları, aksi yazılı olarak istenmedikçe güvenli biçimde silinir.

Cihazı nasıl teslim etmeliyim?

Elden veya kargoyla teslim edebilirsiniz; teslim tutanağı düzenlenir. Cihazı açıp kapatmamanız, üzerinde işlem yapmamanız ve dosya kopyalamamanız önemlidir: her açılış disk üzerinde yeni kayıtlar oluşturur.

Ücret nasıl belirleniyor?

Ücret; cihaz sayısı, veri hacmi, soru sayısı ve teslim süresine göre belirlenir. Dosyayı gördükten sonra kapsamı yazılı olarak tanımlayıp sabit fiyat veriyoruz.

Dosyanızı değerlendirelim

Cihazı kapalı tutun ve üzerinde işlem yapmayın; sonra elinizdeki durumu ve cevaplanmasını istediğiniz soruları bize iletin. Teknik olarak neyin mümkün olduğunu, ne kadar süreceğini ve maliyetini yazılı olarak bildirelim. Vekil olarak müvekkiliniz adına da başvurabilirsiniz.

Telefon: 0212 916 12 22  ·  E-posta: info@tekniknokta.com.tr  ·  İletişim formu

Büyükdere Caddesi, Tevfik Erdönmez Paşa Sokak, Emekli Subay Evleri Blok 15 D 1, Esentepe, Şişli İstanbul