Güvenlik kamerası kayıtları çoğu zaman tam da ihtiyaç duyulduğu anda bulunamaz: görüntü silinmiş, cihaz
formatlanmış, disk tanınmaz olmuş ya da kayıt döngüsü başa dönüp eski görüntülerin üzerine yazmaya
başlamıştır. Bu kayıtlar sıradan bir diskteki dosyalar gibi durmadığı için, standart veri kurtarma
yazılımları bunları göremez.
DVR, NVR ve kamera hafıza kartlarından görüntü kurtarma işlemini, markaya özel kayıt biçimini
çözümleyerek ve video akışını yeniden kurgulayarak yapıyoruz. Ön analiz ücretsizdir: hangi tarih
aralığının geri geldiğini, kurtarma işlemine başlamadan önce size bildiririz.
DVR kurtarma neden normal disk kurtarmadan farklı?
Kayıt cihazları, bilgisayarların kullandığı dosya sistemlerini kullanmaz. Fark buradan başlar.
Özel dosya sistemi
Her üretici kendi kayıt biçimini kullanır; diskte NTFS veya FAT bölümü yoktur. Bu yüzden
Windows diski "biçimlendirilmemiş" gösterir, normal kurtarma yazılımları "boş" okur.
Dosya değil, sürekli akış
Görüntü, ayrı dosyalar değil; sabit boyutlu bloklara bölünmüş kesintisiz bir akıştır.
Kurtarma dosya aramak değil, akışı çözüp zaman çizelgesini yeniden kurmaktır.
Döngüsel kayıt
Disk dolduğunda cihaz durmaz; başa dönüp en eski kaydın üzerine yazar. Veri kaybının en
yaygın sebebi arıza değil bu döngüdür — cihaz açık kaldıkça kayıp büyür.
Ağır çalışma koşulları
Kayıt diski yıllarca kesintisiz yazar, çoğu zaman havalandırmasız bir dolapta durur.
Yüzey bozulması ve kafa yorulması bu yüzden sık görülür.
Kayıtlarınız kaç gün diskte kalır?
"Geçen ayki görüntüyü alabilir miyiz?" sorusunun cevabı çoğu zaman matematikseldir. Aşağıdaki
tablo, kesintisiz kayıt yapan bir cihazın kaç gün sonra başa dönüp eski kayıtların üzerine
yazmaya başladığını gösterir.
Disk kapasitesi
8 kanal / 2 Mbps
8 kanal / 4 Mbps
16 kanal / 4 Mbps
1 TB
~6 gün
~3 gün
~1,5 gün
2 TB
~12 gün
~6 gün
~3 gün
4 TB
~23 gün
~11,5 gün
~6 gün
8 TB
~46 gün
~23 gün
~11,5 gün
Tablo, kesintisiz (sürekli) kayıt ve H.264 sıkıştırma varsayımıyla hesaplanmıştır. Hareket
algılamalı kayıtta süre birkaç katına çıkabilir; yoğun hareketli bir sahnede ise kısalır. Kendi
cihazınız için kaba bir hesap yapmak isterseniz: bir kanal, 1 Mbps kayıt hızında günde
yaklaşık 10,5 GB yer kaplar.
Pratik sonuç: Bir olayın görüntüsüne ihtiyacınız olduğunu fark ettiğiniz anda
cihazı kapatın. Çoğu başvuruda kurtarmayı zorlaştıran şey diskin arızası değil, olayın
fark edilmesiyle cihazın kapatılması arasında geçen süredir.
Hangi durumlarda başvuru geliyor?
Laboratuvar arşivimizdeki DVR ve CCTV vakalarında en sık karşılaştığımız başlıklar aşağıda.
Görüntü silinmiş
En sık gelen durum. Cihaz o alanı "boş" işaretler ama veri hâlâ diskte durur; üzerine
yeni kayıt yapılmadığı sürece büyük ölçüde geri getirilebilir.
Kritik: cihaz kapatılmalı, yeni kayıt yapılmamalıdır.
Cihaz formatlanmış
Format işlemi genellikle yalnızca kayıt tablosunu sıfırlar; görüntü blokları yerinde
kalır ve akış çözümlemesiyle çıkarılabilir.
Üzerine yazılmış
Olay fark edilene kadar cihaz kayda devam etmiş, döngü başa dönmüştür. Üzerine
yazılmayan bölümler kurtarılır; ne kadar erken müdahale edilirse o kadar çok görüntü geri gelir.
Cihaz diski görmüyor
DVR açılıyor ama disk listede yok, ya da cihaz sürekli yeniden başlıyor. Sorun çoğu zaman
diskin kendisindedir: yüzey bozulması, kafa arızası veya kart hatası.
Yedek alınmış ama açılmıyor
Cihazdan USB belleğe alınan yedek bozuk çıkmış, dosyalar oynatılamıyor. Yedek onarılabilir
ya da kaynak diskten yeniden çıkarım yapılabilir.
Kameranın hafıza kartı
Kayıt, merkezî cihaz yerine kameranın içindeki SD kartta tutuluyor olabilir. Kart
kurtarması DVR diskinden farklı bir yöntem gerektirir.
Laboratuvara hangi cihazlar geliyor?
Arşivimizdeki DVR ve CCTV başvurularının büyük bölümü, kayıt cihazından çıkarılmış
3,5 inç sabit disklerden oluşuyor. İkinci sırada, kameranın içinden çıkan
hafıza kartları geliyor; bunlar genellikle bağımsız çalışan tekil kameralardan.
Daha seyrek olarak SSD ve USB bellek üzerinde kayıt tutan cihazlar da inceleniyor.
Kayıt cihazının içinden çıkan disklerde en sık gördüğümüz markalar Seagate ve
Western Digital; kamera markasının kendi etiketini taşıyan diskler de geliyor.
Kapasite tarafında en yaygın olanı 4 TB, ardından 1–3 TB aralığı.
Kayıt cihazı markasından bağımsız çalışıyoruz: Hikvision, Dahua, Samsung, Axis, Bosch, Avtech,
Vivotek ve yerli üretim cihazlardan gelen diskler inceleniyor. Kurtarma cihazdan değil,
diskin kendisinden yapıldığı için kayıt cihazınızın çalışır durumda olması
şart değildir.
Başvurular İstanbul ağırlıklı olmakla birlikte Ankara, Kocaeli, Balıkesir, Bolu, Zonguldak,
Çanakkale ve Erzurum dahil Türkiye genelinden kargoyla kabul ediliyor.
DVR kayıt cihazı ve içindeki disk. Kurtarma, cihazdan değil diskin kendisinden yapılır.
Laboratuvarda ne yapılıyor?
1
Bire bir kopya
Diske doğrudan hiçbir işlem yapılmaz. Yazma korumalı arayüz üzerinden, sektör sektör
bire bir kopyası alınır. Yüzeyinde bozulma varsa kopyalama, zorlanan bölgeler en sona
bırakılacak şekilde yönetilir. Sonraki bütün çalışma bu kopya üzerinde yürür.
2
Kayıt biçiminin çözümlenmesi
Diskin başındaki üretici imzası ve blok yapısı incelenerek hangi kayıt biçiminin
kullanıldığı belirlenir. Kanal sayısı, blok boyutu ve zaman damgasının akış içindeki
yeri çıkarılır.
3
Akışın çıkarılması
Kayıt tablosu silinmiş veya bozulmuşsa, video akışı doğrudan blok düzeyinde taranarak
çıkarılır ve zaman damgalarına göre yeniden sıraya dizilir. Üzerine yazılmış bölgeler
bu aşamada net olarak ortaya çıkar.
4
Doğrulama ve teslim
Çıkan görüntüler açılarak tarih, saat ve kanal eşleşmesi kontrol edilir; standart
video biçimine dönüştürülür. Hangi tarih aralığının geldiği listeyle birlikte
teslim edilir.
Önemli ve bilinmesi gerekenler
Cihaz döngüyü tamamlayıp eski görüntülerin tamamen üzerine yazdıysa o kayıtlara ulaşılamaz. Kısmi üst üste yazma durumunda ne kadarının kurtarılabildiği analizle netleşir.
Bir görüntüyü bilerek veya yanlışlıkla sildiyseniz cihazla yeni kayıt yapmayınız. Yeni kayıtlar silinen görüntülerin üzerine yazar.
DVR veya NVR cihazına format attıysanız yeni kayıt yapmayınız.
Kayıt cihazının diskini söküp bilgisayarınıza ikinci disk olarak bağlamayınız. DVR cihazlarının kendine özgü bir kayıt biçimi vardır; disk bilgisayara takıldığında işletim sistemi biçimlendirme teklif eder ve istemeden verilen bir onay kayıtları geri dönülemez biçimde bozabilir.
Cihaz diski tanımıyorsa elektronik kart değişikliği yapmayınız; aynı model bir kart dahi uyumsuz olabilir.
Disk ses çıkarıyor veya tanınmıyorsa kapağını açmayınız. Temiz oda dışında açılan bir disk, plaka yüzeyine konan toz nedeniyle kalıcı olarak kurtarılamaz hâle gelebilir.
Kayıt cihazını kapatın, elektrik fişini çekin ve tekrar açmayınız.
Söktüğünüz diski bilgisayar tamircisine, elektronikçiye veya cihazı satın aldığınız firmaya göndermeyiniz. Yapılan her başarısız deneme sonraki kurtarma şansını azaltır.
Görüntü delil olarak kullanılacaksa
Güvenlik kamerası kayıtları çoğu zaman bir hırsızlık, iş kazası, trafik olayı veya sigorta
dosyası için isteniyor. Bu durumda kurtarılan görüntünün yanında, nasıl elde edildiğinin
belgelenmesi gerekir.
Talep edilmesi hâlinde diskin bire bir imajı alınır, imaj ve çıkan dosyaların özet (hash)
değerleri kaydedilir ve yapılan bütün işlemler TeknikNokta imzalı ve kaşeli
uzman mütalaası hâlinde raporlanır. Noter varsayılan olarak sürece dahil edilmez; talep
edilirse işlem sırasında bulunabilir.
Bu talebi başvuru sırasında bildirmeniz önemlidir — süreç baştan o yönde
yürütülür. Ayrıntılar için
dijital inceleme sayfamıza bakabilirsiniz.
Nasıl gönderilir, neye ihtiyacımız var?
Analizi hızlandıran birkaç bilgi var. Bunları başvuru sırasında iletmeniz, ön analiz süresini
kısaltır.
Aradığınız tarih ve saat aralığı. Bütün arşivi değil, ihtiyacınız olan pencereyi öncelikli tarıyoruz.
Kanal numarası veya kameranın yeri. Hangi kameranın görüntüsünü aradığınız.
Kayıt cihazının marka ve modeli. Kayıt biçiminin belirlenmesini hızlandırır.
Olaydan sonra ne yapıldığı. Cihaz açık mı kaldı, format atıldı mı, disk başka bir yere götürüldü mü. Bu bilgi tahmini değil, gerçek olmalı; yapılan müdahaleyi bilmek yöntemi değiştirir.
Diski nasıl paketleyeceğiniz. Antistatik poşet ve darbe emici dolgu ile, kutu içinde oynamayacak şekilde. Disk üzerine etiket veya bant yapıştırmayınız.
Emin değilseniz diski sökmeden önce bizi arayın; cihazın modeline göre ne göndermeniz
gerektiğini telefonda söyleriz.
Kamera görüntüsüne ihtiyacınız varsa
Önce cihazı kapatın ve fişini çekin — bundan sonrası beklerken kaybedilen süreye bağlı.
Ardından bizi arayın; ne göndermeniz gerektiğini birlikte belirleyelim. Ön analiz ücretsizdir
ve hangi tarih aralığının geri geldiğini işleme başlamadan bildiririz.
DVR ve CCTV veri kurtarma hizmetimiz hakkında merak ettiklerinizin yanıtları.
DVR ve CCTV kayıtlarından görüntü kurtarabilir misiniz?
Evet. DVR, NVR ve güvenlik kamerası kayıtlarından görüntü kurtarma hizmeti sunulmaktadır. Hikvision, Dahua, Samsung, Axis, Bosch ve diğer markaların kayıt cihazlarından çıkan diskler ile kameraların içindeki hafıza kartları laboratuvarımızda incelenir. Formatlanmış, silinmiş veya erişilemeyen kayıtlardan görüntü çıkarımı yapılmaktadır. Ön analiz ücretsizdir; hangi tarih aralığının kurtarılabildiği ve fiyat teklifi bu aşamada bildirilir.
Üzerine yazılmış görüntüler kurtarılabilir mi?
Kısmen. Yeni kayıtlar eski görüntülerin üzerine yazıldıysa, üzerine yazılmayan bölümler kurtarılabilir. Tamamen üzerine yazılan bölümlerin kurtarılması mümkün değildir. Döngüsel kayıt yapan DVR cihazlarında en son döngüdeki veriler ve henüz üzerine yazılmamış eski parçalar çıkarılabilir. Cihazı hemen kapatıp yeni kayıt yapılmasını engellemek başarı şansını doğrudan artırır.
Kayıtlarım kaç gün sonra üzerine yazılır?
Disk kapasitesine, kanal sayısına ve kayıt kalitesine bağlıdır. 4 TB disk takılı 8 kanallı bir cihaz, kanal başına 4 Mbps ve kesintisiz kayıt ile yaklaşık 12 gün sonra başa dönüp eski kayıtların üzerine yazmaya başlar. Aynı disk 16 kanala bölündüğünde bu süre 6 güne iner. Hareket algılamalı kayıtta süre uzar. Bu yüzden görüntüye ihtiyacınız olduğunu fark ettiğiniz anda cihazı kapatmanız gerekir; beklenen her gün kurtarılacak veriyi azaltır.
DVR cihazı arızalıysa ne yapmalıyım?
Cihazı kapatın, elektrik bağlantısını kesin ve yeniden açmayın. DVR cihazını kendiniz açmaya veya diski çıkarmaya çalışmayın; yanlış müdahale verilerin kalıcı kaybına yol açabilir. Cihazı veya talimat verilirse yalnızca içindeki diski güvenli şekilde paketleyip laboratuvarımıza iletebilirsiniz. Ön analiz sonrasında kurtarma seçenekleri ve ücret bilgisi paylaşılır.
Diski bilgisayarıma takıp kendim bakabilir miyim?
Hayır, önerilmez. DVR diskleri Windows'un tanıdığı bir dosya sistemi kullanmaz. Diski bilgisayara taktığınızda Windows "disk biçimlendirilmemiş, biçimlendirmek ister misiniz?" uyarısı verir ve istemeden onay verilmesi kayıt alanının başına yazılmasına yol açar. Ayrıca işletim sistemi tanımadığı diske kendi imzasını yazabilir. Disk yalnızca yazma korumalı bir arayüzle, bire bir kopyası alınarak incelenmelidir.
Kurtarılan görüntüleri nasıl teslim ediyorsunuz?
Kayıtlar, markaya özel kayıt biçiminden çıkarılıp standart video dosyalarına dönüştürülerek teslim edilir; böylece özel bir oynatıcıya ihtiyaç duymadan izlenebilir. Talep edilirse kayıtlar kanal ve tarih-saat bilgisine göre klasörlenir. Teslim, harici disk veya USB bellek ile yapılır.
Kurtarılan görüntüyü mahkemede veya sigorta dosyasında kullanabilir miyim?
Görüntünün delil değeri taşıması için kurtarma sürecinin belgelenmesi gerekir. Talep edilmesi hâlinde diskin bire bir imajı alınır, özet (hash) değerleri kaydedilir ve yapılan işlemler TeknikNokta imzalı ve kaşeli uzman mütalaası ile raporlanır. Bu talebi en baştan bildirmeniz önemlidir; süreç o yönde yürütülür.